भारताच्या वाढत्या जागतिक प्रभावाबाबत अलीकडे अमेरिकेचे माजी अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांनी केलेल्या विधानांवर भारताच्या माजी परराष्ट्र अधिकाऱ्यांनी तीव्र प्रतिक्रिया दिली आहे. ट्रंप यांनी भारताच्या डिप्लोमेसीबाबत अप्रत्यक्ष टीका करत काही मुद्दे उचलले होते. यावर भारतीय राजनैतिक तज्ज्ञांनी स्पष्ट केले की, भारताची डिप्लोमेसी आज जगात सर्वाधिक प्रभावशाली, संतुलित आणि बहुविध हितसंबंध जपणारी मानली जाते.
माजी अधिकारी म्हणाले की, भारताने गेल्या काही वर्षांत अमेरिका, रशिया, युरोप, मध्य पूर्व, आफ्रिका आणि इंडो-पॅसिफिक देशांसोबत मजबूत भागीदारी निर्माण केली आहे. अशा परिस्थितीत अमेरिकन राजकारणातील अंतर्गत राजकीय विधानांवर भारताने प्रतिक्रिया देण्याची गरज नाही.
त्यांनी हे देखील सांगितले की, “भारत ‘सबका मित्र’ बनला आहे. चीनच्या वाढत्या आक्रमकतेच्या पार्श्वभूमीवर अमेरिका स्वतः भारतावर अवलंबून आहे. त्यामुळे ट्रंप यांची टीका ही निव्वळ राजकीय शब्दयुद्धापलीकडे काहीच नाही.”
राजनैतिक विश्लेषकांचे म्हणणे आहे की, भारताची परराष्ट्रनीती ‘राष्ट्रीय हित सर्वप्रथम’ या तत्त्वावर आधारित असून, तेल पुरवठ्यापासून ते संरक्षण करारांपर्यंत भारताने ठाम निर्णय घेत जागतिक पातळीवर स्वतःची ओळख निर्माण केली आहे. तज्ज्ञांनी हेही नमूद केले की, अमेरिकेतील निवडणूक वर्ष असल्याने भारताबाबतची कठोर भाषा ही ‘राजकीय नाट्य’ असते.
भारत सरकारकडून मात्र ट्रंप यांच्या वक्तव्यावर कोणतीही अधिकृत प्रतिक्रिया आलेली नाही, परंतु माजी अधिकाऱ्यांच्या स्पष्टीकरणामुळे देशाच्या राजनैतिक भूमिकेबाबत स्पष्टता निर्माण झाली आहे.
