गॅस सिलिंडरला पर्याय? कचऱ्यापासून हरित इंधन ,नागपुरात कचऱ्यापासून बायोगॅस प्रकल्प सज्ज.
नागपूर, 30 मे : देशातील वाढत्या इंधन गरजा आणि कचरा व्यवस्थापनाच्या समस्यांवर प्रभावी उपाय म्हणून नागपूरमध्ये देशातील पहिला कचऱ्यापासून कॉम्प्रेस्ड बायोगॅस (CBG) तयार करणारा प्रकल्प उभारण्यात आला आहे. पूर्व नागपूरमधील भांडेवाडी येथे उभारलेला हा प्रकल्प सध्या अंतिम टप्प्यात असून प्रायोगिक तत्त्वावर गॅस निर्मिती यशस्वीरीत्या सुरू झाली आहे.
या प्रकल्पाची विशेष बाब म्हणजे शहरातील घरगुती ओला आणि सुका कचरा प्रक्रिया करून त्यापासून स्वच्छ आणि पर्यावरणपूरक इंधन तयार केले जाणार आहे. त्यामुळे शहरातील कचऱ्याचे ढिगारे कमी होण्यास मदत होईल, तसेच पर्यायी ऊर्जेचा स्रोत उपलब्ध होणार आहे.
हा प्रकल्प नेदरलँड्सच्या ‘सुस बी डी’ कंपनीच्या तांत्रिक सहकार्याने साकारण्यात आला आहे. आंतरराष्ट्रीय दर्जाच्या तंत्रज्ञानाचा वापर करून तयार करण्यात आलेल्या या प्रकल्पामुळे कचऱ्याचे शास्त्रोक्त व्यवस्थापन होणार आहे. विशेष म्हणजे, या प्रकल्पासाठी स्थानिक स्वराज्य संस्थांवर अतिरिक्त आर्थिक भार पडलेला नसल्याचे सांगितले जात आहे.
राज्याचे मुख्यमंत्री Devendra Fadnavis यांनी अलीकडेच प्रकल्पाची पाहणी करून कामाचा आढावा घेतला. तसेच प्रकल्पाचे उद्घाटन पंतप्रधान Narendra Modi यांच्या हस्ते होण्याची शक्यता व्यक्त करण्यात येत आहे.
तज्ज्ञांच्या मते, या प्रकल्पामुळे केवळ हरित इंधनाचे उत्पादन वाढणार नाही, तर वायू व भूमी प्रदूषण कमी होण्यासही मदत होईल. कचऱ्याचे पुनर्वापरातून इंधनात रूपांतर झाल्याने पर्यावरण संवर्धनाला चालना मिळेल आणि नागरिकांच्या आरोग्यावर सकारात्मक परिणाम होईल.
सूत्रांच्या माहितीनुसार, नागपूरचा हा प्रकल्प यशस्वी ठरल्यानंतर देशातील इतर 11 महत्त्वाच्या शहरांमध्येही अशाच प्रकारचे प्रकल्प उभारण्याचा विचार केंद्र सरकारकडून केला जात आहे. त्यामुळे नागपूरचा हा उपक्रम देशासाठी आदर्श ठरण्याची शक्यता आहे.
ऊर्जा स्वावलंबन, स्वच्छता आणि पर्यावरण संरक्षण या तिन्ही उद्दिष्टांना एकाच वेळी साध्य करणारा हा प्रकल्प नागपूरच्या विकासातील महत्त्वाचा टप्पा मानला जात आहे. नागपूरकरांसह संपूर्ण देशाचे लक्ष आता या महत्त्वाकांक्षी प्रकल्पाच्या अधिकृत उद्घाटनाकडे लागले आहे.
