उत्तर भारतातील थंड हवामानासाठी ओळखल्या जाणाऱ्या Jammu and Kashmir मध्ये यंदा फेब्रुवारी महिन्यातच एप्रिलसारखी उष्णता जाणवत आहे. हवामान विभागाच्या प्राथमिक माहितीनुसार, अनेक भागांत तापमान सरासरीपेक्षा काही अंशांनी अधिक नोंदवले गेले आहे. या अनपेक्षित उष्णतेमुळे स्थानिक नागरिक, शेतकरी आणि पर्यटन क्षेत्रातील व्यावसायिक चिंतेत आहेत.
तापमानात लक्षणीय वाढ
श्रीनगर, जम्मू आणि आसपासच्या भागांमध्ये कमाल तापमानाने नेहमीच्या पातळीपेक्षा ४ ते ७ अंश सेल्सिअसपर्यंत वाढ नोंदवली आहे. फेब्रुवारी महिन्यात सहसा गारवा असतो; मात्र यंदा दुपारच्या वेळी उन्हाचा चटका जाणवत आहे. सकाळ-संध्याकाळ थोडा गारवा असला तरी दिवसाचे तापमान एप्रिलसारखे भासते.
बर्फवृष्टीत घट, पाणीसाठ्यांवर परिणाम
हिवाळ्यातील कमी बर्फवृष्टी आणि पावसाअभावी पर्वतीय भागांतील हिमसाठ्यात घट झाली आहे. याचा परिणाम झऱ्यांच्या प्रवाहावर आणि नदीपातळीवर होण्याची भीती व्यक्त केली जात आहे. तज्ज्ञांच्या मते, हिमनद्यांचे वितळणे आणि कमी बर्फसाठा यामुळे उन्हाळ्यात पाणीटंचाईची शक्यता वाढू शकते.
शेती आणि फळबागांवर परिणाम
काश्मीर खोऱ्यातील सफरचंद, बदाम आणि इतर फळबागांसाठी विशिष्ट थंड हवामान आवश्यक असते. तापमानातील असामान्य वाढ फुलोऱ्यावर आणि उत्पादनावर परिणाम करू शकते, अशी भीती शेतकरी व्यक्त करत आहेत. हवामानातील बदलामुळे कीड-रोगांचा प्रादुर्भाव वाढण्याची शक्यता तज्ज्ञांनी वर्तवली आहे.
पर्यटन क्षेत्रात मिश्र परिणाम
गुलमर्गसारख्या पर्यटन स्थळांवर बर्फवृष्टी कमी झाल्याने स्कीइंगसारख्या हिवाळी क्रीडांवर परिणाम झाला आहे. मात्र, तुलनेने उबदार हवामानामुळे काही पर्यटकांना फिरणे सोयीचे वाटत असल्याचे स्थानिक व्यावसायिक सांगतात. तरीही दीर्घकालीन दृष्टीने हवामानातील बदल पर्यटनासाठी आव्हानात्मक ठरू शकतो.
हवामान बदलाचा प्रभाव?
हवामान तज्ज्ञांच्या मते, जागतिक तापमानवाढ आणि हवामान बदलाचा परिणाम हिमालयीन प्रदेशात अधिक तीव्रतेने जाणवत आहे. अनियमित पर्जन्यमान, तापमानातील चढ-उतार आणि ऋतूंच्या पॅटर्नमध्ये बदल दिसून येत आहेत.
आगामी आठवड्यांत हवामानात काहीसा बदल होण्याची शक्यता हवामान विभागाने व्यक्त केली असली, तरी सध्याची उष्णता राज्यातील पर्यावरणीय आणि कृषी व्यवस्थेसाठी चिंतेचा विषय ठरली आहे.
