दिवाळीपूर्वी दुष्काळग्रस्त शेतकऱ्यांच्या खात्यात ५ हजार रुपये जमा होणार; मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांची मोठी घोषणा.
राज्यातील ३०५ तालुक्यांमध्ये दुष्काळाचे संकट; शेतकऱ्यांना अग्रीम आर्थिक मदत, पिण्याच्या पाण्यासाठी टँकर आणि पशुधनाच्या संरक्षणासाठी सरकारचे विशेष नियोजन
मुंबई, दि. १४ ऑक्टोबर २०२६
राज्यात दुष्काळाची परिस्थिती गंभीर बनत असतानाच शेतकऱ्यांसाठी राज्य सरकारने दिलासादायक निर्णय घेतला आहे. दिवाळीच्या पार्श्वभूमीवर दुष्काळग्रस्त शेतकऱ्यांना अग्रीम आर्थिक मदत म्हणून प्रत्येकी ५ हजार रुपये देण्याची महत्त्वपूर्ण घोषणा मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी केली आहे. दिवाळीपूर्वी ही रक्कम थेट शेतकऱ्यांच्या बँक खात्यात जमा करण्यात येणार असल्याचे मुख्यमंत्र्यांनी सांगितले. राज्यातील तब्बल ३०५ तालुक्यांमध्ये दुष्काळजन्य परिस्थिती निर्माण झाल्याने आर्थिक संकटात सापडलेल्या बळीराजाला या निर्णयामुळे काही प्रमाणात दिलासा मिळण्याची अपेक्षा आहे.
मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्या अध्यक्षतेखाली बुधवारी झालेल्या राज्य मंत्रिमंडळाच्या बैठकीत दुष्काळाच्या पार्श्वभूमीवर विविध महत्त्वपूर्ण निर्णय घेण्यात आले. अपुऱ्या पावसामुळे राज्यातील अनेक भागांत शेतीपिकांचे मोठ्या प्रमाणावर नुकसान झाले असून, पिण्याच्या पाण्यासह जनावरांच्या चाऱ्याचा प्रश्नही गंभीर बनला आहे. या परिस्थितीत शेतकऱ्यांना आर्थिक आधार देण्यासाठी राज्य सरकारने दिवाळीपूर्वी अग्रीम मदत देण्याचा निर्णय घेतल्याचे मुख्यमंत्र्यांनी स्पष्ट केले.
दिवाळीपूर्वी शेतकऱ्यांच्या खात्यात ५ हजार रुपये
दुष्काळामुळे शेतकऱ्यांचे आर्थिक गणित पूर्णपणे कोलमडले आहे. शेतीसाठी केलेला खर्च, पिकांचे नुकसान, जनावरांच्या देखभालीचा वाढता खर्च आणि कुटुंबाच्या उदरनिर्वाहाचा प्रश्न अशा अनेक अडचणींना शेतकऱ्यांना सामोरे जावे लागत आहे. दिवाळीसारखा महत्त्वाचा सण जवळ आला असतानाही अनेक शेतकरी आर्थिक विवंचनेत आहेत. ही परिस्थिती लक्षात घेऊन राज्य सरकारने शेतकऱ्यांना प्रत्येकी पाच हजार रुपयांची अग्रीम मदत देण्याचा निर्णय घेतला आहे.
मुख्यमंत्री फडणवीस यांनी सांगितले की, राज्य सरकार शेतकऱ्यांच्या पाठीशी खंबीरपणे उभे आहे. दुष्काळामुळे निर्माण झालेल्या संकटात शेतकऱ्यांनी खचून जाऊ नये. बळीराजाला शक्य तितकी मदत करण्यासाठी शासनाकडून विविध उपाययोजना करण्यात येत आहेत. शेतकऱ्यांना आर्थिक आधार देण्याबरोबरच पिण्याचे पाणी, जनावरांसाठी चारा आणि इतर आवश्यक सुविधांचे नियोजन करण्यात येत आहे.
राज्यातील ३०५ तालुक्यांमध्ये दुष्काळाचे सावट
राज्यातील ३०५ तालुक्यांमध्ये दुष्काळाची परिस्थिती निर्माण झाल्याचे मुख्यमंत्र्यांनी सांगितले. पावसाने पाठ फिरवल्यामुळे अनेक भागांत पिकांची वाढ खुंटली असून, शेती उत्पादनावर गंभीर परिणाम झाला आहे. विशेषतः कोरडवाहू शेतीवर अवलंबून असलेल्या शेतकऱ्यांसमोर मोठे संकट उभे राहिले आहे. पाण्याअभावी शेतीबरोबरच पशुधनाच्या संगोपनाचाही प्रश्न निर्माण झाला आहे.
या पार्श्वभूमीवर राज्य मंत्रिमंडळाच्या बैठकीत दुष्काळ निवारणासाठी महत्त्वपूर्ण ठराव मंजूर करण्यात आले. आगामी काळात पाणीटंचाई अधिक तीव्र होण्याची शक्यता लक्षात घेऊन प्रशासनाला आवश्यक उपाययोजनांचे नियोजन करण्याच्या सूचना देण्यात आल्या आहेत.
मराठवाड्यातील पाण्याची पातळी तीन मीटरपेक्षा अधिक खाली गेल्याची माहिती मुख्यमंत्री फडणवीस यांनी दिली. भूजलपातळी खालावल्यामुळे ग्रामीण भागातील नागरिकांसमोर पिण्याच्या पाण्याचे मोठे संकट उभे राहण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे ऑक्टोबर-नोव्हेंबरपासून आवश्यक भागांत टँकरद्वारे पाणीपुरवठा सुरू करण्याचा निर्णय घेण्यात आला आहे.
पाणीपुरवठ्यात पारदर्शकता राखण्यासाठी टँकरवर जीपीएस यंत्रणा बसविण्यात येणार आहे. या यंत्रणेमुळे टँकरची हालचाल, पाणीपुरवठ्याचे ठिकाण आणि वाहतुकीवर नियंत्रण ठेवणे शक्य होणार आहे. पाणीटंचाईच्या काळात नागरिकांना वेळेवर पाणी मिळावे, यासाठी प्रशासनाकडून विशेष खबरदारी घेतली जाणार आहे.
१६ हजार बेकायदेशीर पाणी जोडण्यांवर कारवाई
राज्यातील पिण्याच्या पाण्याचा साठा सुरक्षित ठेवण्यासाठी सरकारने कठोर भूमिका घेतली आहे. यापूर्वी तब्बल १६ हजार बेकायदेशीर पाणी जोडण्या तोडण्यात आल्याची माहिती मुख्यमंत्री फडणवीस यांनी दिली.
पाणीटंचाईच्या परिस्थितीत उपलब्ध पाण्याचा योग्य वापर होणे अत्यंत आवश्यक आहे. त्यामुळे पिण्याच्या पाण्याचा अनधिकृत वापर रोखण्यासाठी प्रशासनाकडून कारवाई करण्यात येत आहे. हा निर्णय कठोर असला तरी नागरिकांसाठी पिण्याचे पाणी राखून ठेवणे अधिक महत्त्वाचे असल्याचे मुख्यमंत्र्यांनी स्पष्ट केले.
कर्जमाफीबरोबरच आर्थिक मदतीचाही आधार
शेतकऱ्यांच्या कर्जमाफीचे पैसेही त्यांच्या खात्यात जमा झाल्याचे मुख्यमंत्री फडणवीस यांनी सांगितले. दुष्काळामुळे निर्माण झालेल्या परिस्थितीत शेतकऱ्यांना आर्थिक मदत देण्यासाठी सरकार प्रयत्नशील असून, त्याचाच भाग म्हणून दिवाळीपूर्वी पाच हजार रुपयांची अग्रीम मदत देण्यात येणार आहे.
राज्य सरकारच्या या निर्णयामुळे दुष्काळाच्या संकटात सापडलेल्या शेतकरी कुटुंबांना दिवाळीच्या काळात काही प्रमाणात आर्थिक आधार मिळण्याची अपेक्षा आहे. मात्र, या मदतीसाठी पात्रतेचे निकष, लाभार्थ्यांची अंतिम संख्या आणि रक्कम जमा करण्याचे नेमके वेळापत्रक याबाबत सविस्तर शासन निर्णयाची प्रतीक्षा आहे.
बळीराजाला दिलासा देण्यासाठी सरकार कटिबद्ध
दुष्काळामुळे शेतकऱ्यांच्या उपजीविकेचा प्रश्न गंभीर बनला असताना राज्य सरकारने आर्थिक मदतीबरोबरच पाणीपुरवठा आणि पशुधन संरक्षणाला प्राधान्य दिले आहे. आगामी काळात दुष्काळाची तीव्रता वाढल्यास आवश्यक उपाययोजना राबविण्यासाठी शासन सज्ज असल्याचे मुख्यमंत्री फडणवीस यांनी सांगितले.
दिवाळीपूर्वी शेतकऱ्यांच्या खात्यात पाच हजार रुपये जमा करण्याच्या घोषणेमुळे राज्यातील दुष्काळग्रस्त शेतकऱ्यांमध्ये आशेचे वातावरण निर्माण झाले आहे. आता या घोषणेची प्रत्यक्ष अंमलबजावणी कधी होते आणि किती शेतकऱ्यांना लाभ मिळतो, याकडे राज्यातील बळीराजाचे लक्ष लागले आहे.