भारतीय वायुसेनेचे स्वदेशी लाइट कॉम्बॅट एअरक्राफ्ट HAL Tejas या लढाऊ विमानासोबत या महिन्याच्या सुरुवातीला गंभीर तांत्रिक बिघाडाची घटना घडली. प्रशिक्षण उड्डाण पूर्ण करून अग्रिम एअरबेसवर परतताना विमानाचा ब्रेक फेल झाल्याने ते रनवेच्या पुढे घसरले. या अपघातात विमानाच्या एअरफ्रेमला मोठे नुकसान झाले आहे.
सात फेब्रुवारी रोजी घडलेल्या या घटनेनंतर Indian Air Force (IAF) ने तातडीने दक्षता घेत संपूर्ण ताफ्यातील सुमारे ३० तेजस विमानांच्या उड्डाणांवर तात्पुरती स्थगिती (ग्राउंडिंग) लागू केली आहे. या निर्णयामुळे सुरक्षा आणि तांत्रिक तपासणीला सर्वोच्च प्राधान्य दिले जात असल्याचे स्पष्ट झाले आहे.
पायलट सुरक्षित
अपघाताच्या वेळी वैमानिकाने प्रसंगावधान राखत सुरक्षितरीत्या इजेक्ट केले. त्यामुळे कोणतीही जीवितहानी टळली. विमान प्रशिक्षण उड्डाणावरून परत येत असताना लँडिंग प्रक्रियेदरम्यान ब्रेक प्रणालीने साथ न दिल्याची प्राथमिक माहिती सूत्रांकडून मिळत आहे.
तांत्रिक तपासणी सुरू
या घटनेनंतर वायुसेनेने कोर्ट ऑफ इन्क्वायरीचे आदेश दिल्याची माहिती सूत्रांनी दिली आहे. ब्रेकिंग सिस्टम, हायड्रॉलिक यंत्रणा आणि देखभाल प्रक्रियेची सखोल तपासणी केली जात आहे. संबंधित तांत्रिक दोष उत्पादन प्रक्रियेशी संबंधित आहे की देखभालीतील त्रुटीमुळे निर्माण झाला, याचा तपास सुरू आहे.
स्वदेशी संरक्षण प्रकल्पावर परिणाम?
तेजस हे भारताच्या ‘आत्मनिर्भर भारत’ उपक्रमाचे प्रतीक मानले जाते. संरक्षण क्षेत्रात स्वदेशी तंत्रज्ञान विकसित करण्याच्या दिशेने हा महत्त्वाचा टप्पा आहे. त्यामुळे या घटनेकडे केवळ अपघात म्हणून नव्हे तर तांत्रिक विश्वसनीयतेच्या दृष्टीनेही पाहिले जात आहे. तज्ज्ञांच्या मते, कोणत्याही प्रगत लढाऊ विमानाच्या सेवाकाळात अशा तांत्रिक तपासण्या नियमित प्रक्रियेचा भाग असतात.
अधिकृत निवेदनाची प्रतीक्षा
सदर घटनेबाबत अद्याप वायुसेनेकडून अधिकृत निवेदन जारी करण्यात आलेले नाही. मात्र संपूर्ण ताफा ग्राउंड करण्याचा निर्णय हा सावधगिरीचा उपाय असल्याचे संरक्षण क्षेत्रातील जाणकारांचे मत आहे.
या घटनेमुळे तेजस कार्यक्रमाच्या पुढील टप्प्यांवर तात्पुरता परिणाम होण्याची शक्यता असली तरी सुरक्षा आणि तांत्रिक दर्जा सुधारण्यासाठी ही प्रक्रिया आवश्यक मानली जात आहे.
