मुंबईत पहिल्यांदाच फुलला कमळ, उर्वरित २८ महापालिकांतही भाजपची सरशी; महाराष्ट्राच्या शहरी राजकारणात ऐतिहासिक बदल

मुंबई : महाराष्ट्राच्या राजकारणात २०२६ हे वर्ष सुवर्णाक्षरांनी लिहिले जाईल. विधानसभा निवडणुकीतील प्रचंड विजयानंतर आता महानगरपालिका निवडणुकांमध्येही भाजपने राज्यभर आपली पकड अधिक मजबूत केली आहे. धर्मवीर छत्रपती संभाजी महाराजांच्या राज्याभिषेक दिनी जाहीर झालेल्या निकालांनी राज्याच्या शहरी राजकारणात नवे पर्व सुरू झाल्याचे स्पष्ट झाले आहे.

मुंबईत प्रथमच भारतीय जनता पार्टीला बृहन्मुंबई महानगरपालिकेवर सत्ता मिळवण्याची संधी मिळाली आहे. तब्बल तीन दशकांच्या शिवसेनेच्या वर्चस्वाला छेद देत, देशातील सर्वात श्रीमंत महापालिकेत कमळ फुलले आहे. यासोबतच राज्यातील उर्वरित २८ महानगरपालिकांमध्येही भाजप आणि भाजप-नेतृत्वाखालील युतीने आपले वर्चस्व सिद्ध केले आहे.

राज्यातील एकूण ८९३ प्रभागांमधील २८६९ जागांपैकी भाजपने तब्बल १४२५ जागांवर विजय मिळवला आहे. या कामगिरीमुळे भाजप राज्यातील सर्वात मोठा आणि प्रभावी शहरी पक्ष म्हणून उदयास आला आहे. भाजपनंतर दुसऱ्या क्रमांकावर मुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे यांच्या नेतृत्वाखालील शिवसेना आहे, तर काँग्रेस तिसऱ्या क्रमांकावर फेकली गेली आहे. राष्ट्रवादी काँग्रेसलाही अनेक ठिकाणी मोठा फटका बसला आहे.

या ऐतिहासिक यशामागे मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांचे नेतृत्व निर्णायक ठरल्याचे राजकीय विश्लेषकांचे मत आहे. मुंबईपासून नागपूर, पुण्यापासून नाशिक, औरंगाबाद, अमरावती, सोलापूर, कोल्हापूर, सातारा, जळगाव अशा सर्व प्रमुख शहरांमध्ये भाजपचा प्रभाव वाढला आहे. पक्ष मुख्यालयात आणि मुख्यमंत्री निवासस्थानी फडणवीस यांचे जल्लोषात स्वागत करण्यात आले. कार्यकर्त्यांमध्ये प्रचंड उत्साह पाहायला मिळाला. या निकालांनी स्पष्ट केले आहे की, मतदारांनी विकास, पारदर्शकता आणि स्थिर नेतृत्वाला कौल दिला आहे. महापालिकांमधील पाणीपुरवठा, रस्ते, वाहतूक, कचरा व्यवस्थापन, स्मार्ट सिटी उपक्रम, गृहनिर्माण आणि रोजगार निर्मिती यांसारख्या मुद्द्यांवर भाजपने मांडलेला विकासाचा अजेंडा नागरिकांना भावला आहे. विशेष म्हणजे, अनेक ठिकाणी घराणेशाही आणि परंपरागत राजकीय गड कोसळले. दिग्गज नेते, त्यांचे नातेवाईक, पत्नी, भाऊ यांनाही मतदारांनी नाकारले. यामुळे ही निवडणूक केवळ सत्ता परिवर्तनाची नव्हे, तर राजकीय संस्कृतीतील बदलाची साक्ष ठरली आहे.

मुंबईत भाजपची सत्ता म्हणजे देशाच्या आर्थिक राजधानीतील प्रशासनात नवे धोरण, आधुनिक व्यवस्थापन आणि वेगवान विकासाची नांदी मानली जात आहे. येत्या काळात या महापालिकांमधून राबविण्यात येणाऱ्या योजना राज्याच्या शहरी विकासाला नवी दिशा देणार असल्याचे मानले जात आहे. महाराष्ट्राच्या शहरी राजकारणात घडलेला हा बदल केवळ एका निवडणुकीपुरता मर्यादित न राहता, पुढील अनेक वर्षांसाठी राज्याच्या राजकीय समीकरणांना आकार देणारा ठरणार आहे.