भारत आणि अमेरिका यांच्यातील बहुप्रतीक्षित व्यापार करार (ट्रेड डील) लवकरच अंतिम टप्प्यात पोहोचण्याची शक्यता आहे. दरम्यान, ऊर्जा क्षेत्रात महत्त्वाची घडामोड समोर आली असून, अमेरिकेचे माजी राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी भारताला रशियन तेलाच्या पर्यायासाठी वेनेजुएलाचे तेल खरेदी करण्याचा नवा प्रस्ताव दिला आहे.
सूत्रांच्या माहितीनुसार, अमेरिका भारतावर रशियन कच्च्या तेलाच्या आयातीवरील अवलंबित्व कमी करण्यासाठी दबाव टाकत असून, त्याऐवजी वेनेजुएलाकडून तेल खरेदी करण्यास परवानगी देण्याचा विचार सुरू आहे. विशेष म्हणजे, मागील वर्षी भारताने वेनेजुएलाकडून तेल खरेदी केल्यावर अमेरिकेने भारतावर टॅरिफ लादले होते, मात्र आता धोरणात लवचिकता दाखवली जात असल्याचे संकेत मिळत आहेत.
जागतिक राजकारणात बदलत्या समीकरणांच्या पार्श्वभूमीवर अमेरिका-भारत संबंध अधिक मजबूत करण्याचा प्रयत्न करत असल्याचे तज्ज्ञांचे मत आहे. युक्रेन युद्धानंतर भारताने रशियाकडून मोठ्या प्रमाणावर स्वस्त तेल आयात केले होते, ज्यामुळे अमेरिकेसह पाश्चिमात्य देश नाराज झाले होते. आता वेनेजुएलाचा पर्याय पुढे करून भारतासाठी एक पर्यायी ऊर्जा मार्ग खुला करण्याचा प्रयत्न केला जात आहे.
जर हा प्रस्ताव प्रत्यक्षात आला, तर भारताच्या ऊर्जा सुरक्षेला मोठा दिलासा मिळू शकतो. तसेच, भारत-अमेरिका ट्रेड डीलच्या चर्चेला नवे बळ मिळण्याची शक्यता आहे. या करारात व्यापार, गुंतवणूक, तंत्रज्ञान आणि ऊर्जा सहकार्य यांचा समावेश असणार असल्याचे संकेत आहेत.
दरम्यान, भारत सरकार या प्रस्तावाकडे राष्ट्रीय हित, ऊर्जा दर आणि दीर्घकालीन धोरण या सर्व बाबी लक्षात घेऊन पाहत आहे. आगामी काळात दोन्ही देशांमधील उच्चस्तरीय चर्चांनंतर यावर अंतिम निर्णय होण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे.
