राज्यात मानसिक मंदता आणि बौद्धिक दिव्यांगतेचे प्रमाण झपाट्याने वाढत आहे. तज्ज्ञांच्या मते, हा केवळ आरोग्याचा मुद्दा नसून समाजव्यवस्थेला हादरा देणारी परिस्थिती आहे. वाढती ताणतणावपूर्ण जीवनशैली, प्रसूतीपूर्व काळातील दुर्लक्ष, अपुरी पोषणमूल्ये, पालकांचे बदलते व्यवहार आणि सामाजिक जागरूकतेचा अभाव — या सर्व कारणांमुळे दिव्यांगतेचे स्वरूप बदलत असल्याचे अधिकाऱ्यांचे म्हणणे आहे.
मानसिक मंदतेचे प्रमाण चिंताजनक पातळीवर
आरोग्य विभागाच्या अहवालानुसार ग्रामीण आणि शहरी दोन्ही भागांत मानसिक मंदतेच्या प्रकरणांत वाढ दिसून येत आहे. विशेषतः ६ ते १६ वर्षांच्या मुलांमध्ये बौद्धिक क्षमतेत घट, शिकण्यात अडथळे, लक्ष केंद्रीत करण्यास समस्या आणि सामाजिक संवादात कमीपणा यांसारख्या लक्षणांची संख्या वाढताना दिसत आहे.
शिक्षण विभागाकडूनही अशा मुलांची वाढती संख्या शिक्षण व्यवस्थेसमोर नवे आव्हान निर्माण करत आहे. तज्ज्ञ सांगतात की लवकर ओळख आणि योग्य प्रशिक्षण दिल्यास अशी मुले समाजात स्वावलंबी होऊ शकतात.
दिव्यांगतेचे बदलते स्वरूप — नवीन आव्हान
पूर्वी शारीरिक दिव्यांगता अधिक प्रमाणात दिसून येत होती. परंतु आता मानसिक, बौद्धिक आणि शिकणे-संबंधित दिव्यांगतेचे प्रमाण वाढत आहे.
-
जीवनशैलीतील बदल
-
डिजिटल युगातील अति-वापर
-
कमी झोप
-
चुकीचे पोषण
-
गर्भारपणातील नियमित तपासण्यांकडे दुर्लक्ष
