रशियाचे अत्याधुनिक पाचव्या पिढीचे स्टेल्थ लढाऊ विमान Su-57 भारत खरेदी करणार नसल्याचे स्पष्ट झाले आहे. संरक्षण क्षेत्रातील सूत्रांच्या माहितीनुसार, भारताने सध्या या विमानाच्या खरेदीपासून ठामपणे अंतर ठेवले असून, आपल्या दीर्घकालीन संरक्षण धोरणानुसार स्वदेशी लढाऊ विमान प्रकल्पांवर लक्ष केंद्रीत केले आहे.
यापूर्वी भारत आणि रशिया यांच्यात संयुक्त FGFA (Fifth Generation Fighter Aircraft) प्रकल्पावर चर्चा सुरू होती. मात्र विमानाची उच्च किंमत, इंजिन तंत्रज्ञान, स्टेल्थ क्षमता, देखभाल खर्च आणि कार्यक्षमता याबाबतच्या शंकांमुळे भारताने या प्रकल्पातून माघार घेतली होती. आता पुन्हा एकदा Su-57 खरेदीबाबत नकारात्मक भूमिका घेतल्याने या विषयावर पडदा पडल्याचे मानले जात आहे.
भारतीय हवाई दलाच्या भविष्यातील गरजा लक्षात घेता तेजस Mk-2, AMCA (Advanced Medium Combat Aircraft) यांसारख्या स्वदेशी प्रकल्पांना गती देण्याचा निर्णय केंद्र सरकारने घेतला आहे. “मेक इन इंडिया” आणि “आत्मनिर्भर भारत” धोरणाअंतर्गत संरक्षण क्षेत्रात आयातीपेक्षा स्वदेशी उत्पादन, संशोधन आणि तंत्रज्ञान विकासाला प्राधान्य दिले जात आहे.
अलीकडेच रशियन राष्ट्राध्यक्ष व्लादिमीर पुतिन यांच्या दिल्ली दौऱ्यात संरक्षण सहकार्यावर चर्चा झाली असली, तरी Su-57 संदर्भात कोणताही करार, सामंजस्य करार किंवा ठोस प्रस्ताव पुढे आला नाही. यामुळे भारत सध्या या विमानाच्या खरेदीत रस नसल्याचे स्पष्ट संकेत मिळाले आहेत.
तज्ज्ञांच्या मते, बदलत्या आंतरराष्ट्रीय परिस्थितीत भारत बहुपर्यायी संरक्षण धोरण स्वीकारत असून, दीर्घकालीन दृष्टीने स्वदेशी लढाऊ विमान कार्यक्रम देशाच्या सुरक्षेसाठी अधिक फायदेशीर ठरणार आहेत. त्यामुळे भविष्यात भारत-रशिया संरक्षण सहकार्य कायम राहील; मात्र Su-57 हा पर्याय सध्या भारताच्या अजेंड्यावर नाही, असे स्पष्ट होते.
