मुंबई – कृषी व पशुसंवर्धन क्षेत्रासाठी अभिमानास्पद अशी माहिती समोर आली आहे. राज्याने दूध, अंडी आणि मांस उत्पादनाच्या वार्षिक वाढीच्या दरात राष्ट्रीय सरासरीला मागे टाकत मोठी झेप घेतली आहे. केंद्र सरकारच्या ताज्या आकडेवारीनुसार, राज्यातील उत्पादनाची प्रगती ही देशातील सर्वांत वेगाने वाढणाऱ्या क्षेत्रांपैकी एक ठरत आहे.
उत्पादन वाढीच्या दृष्टीने गेल्या काही वर्षांत राज्यात पशुपालनाचे आधुनिकीकरण, चारेची उपलब्धता, पशुवैद्यकीय सुविधा, डेअरी उद्योगातील नवे तंत्रज्ञान आणि शासनाच्या अनुदान योजनांनी महत्त्वाची भूमिका बजावली आहे. यामुळे ग्रामीण भागातील शेतकरी आणि पशुपालकांचा उत्साह व आत्मविश्वास दोन्ही वाढला आहे.
दुध उत्पादनात वाढ: राज्यातील दुध उत्पादनात सलग वाढ होत असून बाजारपेठेत पुरवठा स्थिर राहिला आहे. अनेक ठिकाणी दुग्ध व्यवसायाला आधुनिक उपकरणे, थंड साखळी आणि सहकारी डेअरींचे जाळे यामुळे नवे बळ मिळाले आहे.
अंड्याच्या उत्पादनात विक्रमी प्रगती: पोल्ट्री उद्योगासाठी राज्य आता ‘हॉटस्पॉट’ बनला आहे. वाढत्या मागणीच्या अनुषंगाने मोठ्या प्रमाणात कुक्कुटपालन प्रकल्प उभे राहत आहेत. यामुळे ग्रामीण भागात रोजगार संधीही वाढल्या आहेत.
मांस उत्पादनातही मजबूत वाढ: शासनाकडून प्रक्रिया केंद्रांना प्रोत्साहन, निर्यात संधी आणि पशुपालनासाठी आर्थिक पाठबळ मिळाल्याने राज्याचे मांस उत्पादन स्थिर आणि गुणवत्तापूर्ण बनले आहे.
तज्ज्ञांचे म्हणणे आहे की, राज्याची ही प्रगती केवळ उत्पादनापुरती मर्यादित नसून अर्थव्यवस्थेला, रोजगाराला आणि ग्रामीण विकासाला निश्चितपणे गती देणारी आहे. विशेष म्हणजे, देशातील इतर राज्यांच्या तुलनेत महाराष्ट्राने शेतीसोबत पशुपालन क्षेत्रातही संतुलित आणि शाश्वत वाढीचा आदर्श निर्माण केला आहे.
शासनाने पुढील पाच वर्षांसाठी या क्षेत्रात गुंतवणूक वाढवण्याचा आणि पशुपालकांसाठी आणखी सहाय्यकारी योजना राबवण्याचा निर्णय घेतला आहे. या यशामुळे राज्य देशात अग्रस्थानी स्थिरावेल, अशी अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे.