टाटा स्टीलच्या नोवामुंडी खाणीत महिलांची धडाकेबाज एन्ट्री! संपूर्ण शिफ्टची कमान महिलांच्या हातात; अवजड यंत्रसामग्रीही सफाईदारपणे हाताळत देशात नवा आदर्श

झारखंडमधील टाटा स्टीलच्या नोवामुंडी आयर्न माइन्समध्ये इतिहास रचला जात आहे. प्रथमच संपूर्ण शिफ्टची जबाबदारी महिला कर्मचारीवर्गाला देण्यात आली असून, महिलांनीही ही जबाबदारी उत्तमरीत्या पार पाडत देशभरात एक नवा आदर्श निर्माण केला आहे. खाणीसारख्या कठीण, श्रमप्रधान आणि तांत्रिक क्षेत्रात महिला पुढे येत असल्यामुळे “Women in Mining” या उपक्रमाला नवी दिशा मिळाली आहे.

या महिलांचा आत्मविश्वास, कौशल्य आणि तंत्रज्ञानातील पकड पाहून वरिष्ठ अधिकाऱ्यांनीही कौतुकाचा वर्षाव केला आहे. टाटा स्टीलने महिला सशक्तीकरणाच्या दिशेने मोठे पाऊल टाकत खाण क्षेत्रातील रूढ समजुतींना धक्का दिला आहे.

महिलांच्या हातात अवजड यंत्रसामग्री — डोजरपासून हॉल ट्रकपर्यंत सर्वकाही!

अवजड यंत्रसामग्री हाताळणे हे नेहमी पुरुषांचे क्षेत्र मानले जात होते; पण नोवामुंडी माइन्समधील महिला कर्मचारी—

• 100 टन क्षमतेचे हॉल ट्रक,

• प्रचंड डोजर,

• विशाल एक्स्कॅव्हेटर,

• खडक फोडणारी ड्रिल मशीन,

यांचा अतिशय कुशलतेने वापर करत आहेत.

हे पाहून माइन्समधील अनुभवी कामगारही थक्क झाले आहेत. महिलांनी प्रशिक्षण घेतल्यानंतर फक्त काही महिन्यांतच संपूर्ण शिफ्ट स्वतंत्रपणे हाताळण्याइतकी कौशल्ये विकसित केली आहेत.

 पूर्ण शिफ्टची कमान — जबाबदारी आणि शिस्तीचे उत्तम उदाहरण

पूर्ण शिफ्टची जबाबदारी मिळणे म्हणजे—

• ऑपरेशन्सची योजना तयार करणे

• उत्पादन लक्ष्य पूर्ण करणे

• सुरक्षा मानक पाळणे

• यंत्रसामग्रीची देखभाल

• टीम समन्वय

अशा अनेक कामांचा समावेश.

महिला टीमने ही भूमिका अत्यंत शिस्तबद्ध आणि प्रभावी पद्धतीने पार पाडली. कंपनीच्या मते, महिलांच्या नेतृत्वाखालील शिफ्टमध्ये उत्पादकता आणि सुरक्षितता अधिक चांगली दिसून आली आहे.

 टाटा स्टीलची नवी पुढाकार — ‘Women @ Mines’ मोहीम जोरदार

टाटा स्टीलने गेल्या काही वर्षांत महिलांना खाण उद्योगात आणण्यासाठी अनेक धोरणे राबवली आहेत. सुरक्षात्मक साधने, तांत्रिक प्रशिक्षण, वाहन संचालन प्रशिक्षण आणि मानसिक मोटिवेशन यामुळे महिला कर्मचारी अधिक सक्षम बनल्या आहेत.

कंपनीचा उद्देश आहे की पुढील काही वर्षांत सर्व खाणींमध्ये कमीतकमी ३०% महिला कामगारांचा सहभाग असावा.

 देशभरातून कौतुक — महिला सक्षमीकरणाचे नवे प्रतीक

संपूर्ण भारतातून या उपक्रमाचे प्रचंड कौतुक होत आहे.
“ही महिलांची शारीरिक क्षमता नव्हे, तर मानसिक ताकद आणि दृढनिश्चयाची जिंक” असे मत अनेक तज्ञांनी व्यक्त केले आहे. मीडियावरही महिलांचे धाडस आणि आत्मविश्वासाची प्रशंसा होत आहे.