एअर इंडिया विमान अपघाताच्या प्राथमिक अहवालातून स्फोटक खुलासे; टेकऑफनंतर दोन्ही इंजिन बंद, वैमानिकांमध्ये संभ्रम आणि मेडे कॉलनंतर थरारक घडामोडी

अहमदाबाद – १२ जून २०२५ रोजी अहमदाबादमध्ये घडलेल्या एअर इंडिया AI-171 विमान अपघाताचा प्राथमिक अहवाल AAIB (Aircraft Accident Investigation Bureau) ने प्रसिद्ध केला असून, या अहवालात अनेक धक्कादायक आणि स्फोटक बाबी उघड झाल्या आहेत. या घटनेत अपघात थोडक्यात टळला होता, मात्र या थरारक प्रसंगाचे तपशील आता प्रथमच अधिकृतपणे समोर आले आहेत.

नेमकं काय घडलं होतं?

AI-171 हे बोईंग 787-8 ड्रीमलाईनर विमान अहमदाबाद आंतरराष्ट्रीय विमानतळावरून नेहमीप्रमाणे उड्डाण घेत होतं. पण टेकऑफनंतर केवळ काही सेकंदातच दोन्ही इंजिन्समधील इंधन पुरवठा अचानक थांबला. त्यानंतर विमानाच्या वेगात घट झाली आणि विमान कोसळू लागलं.

कॉकपिटमधील संवादातून हे स्पष्ट होतं की, एका वैमानिकाने दुसऱ्याला विचारलं – “तू इंधन पुरवठा का बंद केलास?” यावर दुसऱ्याने उत्तर दिलं – “मी काहीच केलं नाही.”
हा संभ्रम कॉकपिट व्हॉइस रेकॉर्डर (CVR) मध्ये नोंदवला गेला असून, वैमानिकांमधील संवादाचा विसंवादही संभाव्य कारणांपैकी एक मानला जात आहे.

फक्त ३० सेकंद हवेत… आणि मग कोसळलं विमान

Aअहवालानुसार, विमान टेकऑफ केल्यानंतर केवळ ३० सेकंदांपर्यंत हवेत होतं. काही क्षणातच इंधन स्विचेस ‘रन मोड’ वरून ‘कटऑफ मोड’ वर गेले, आणि त्याचा थेट परिणाम इंजिन बंद होण्यात झाला.

यामुळे मुख्य वैमानिक सुमीत सभरवाल आणि सह-वैमानिक क्लाइव्ह कुंदर यांनी इंजिन पुन्हा सुरू करण्याचा प्रयत्न केला, पण विमानाची उंची कमी झाल्यामुळे आणि वेळेचा तुटवडा असल्यामुळे ते शक्य झालं नाही.

मेडे कॉल अपघाताच्या काही क्षण आधी दिला गेला होता, परंतु वेळ पुरेसा मिळाला नाही आणि विमान कोसळलं. यामध्ये कोणतीही जीवितहानी झाली नव्हती, मात्र विमानाचे अवशेष हजार फुटांपर्यंत पसरले.

अहवालातील महत्त्वाचे मुद्दे:

दोन्ही इंजिनना इंधनपुरवठा अचानक बंद

कॉकपिटमध्ये वैमानिकांमध्ये संभ्रम आणि संवादाचा विसंवाद

फक्त ३० सेकंदात विमान थेट कोसळले

इंधन नियंत्रण यंत्रणा पूर्वी बिघडलेली नव्हती

मेडे कॉल अपघाताच्या क्षणभर आधी देण्यात आला

कोणत्याही मानवी चुकांची शक्यता नाकारता येत नाही

बोईंग किंवा इंजिन निर्मात्यांवर अजून कोणतीही कारवाईची शिफारस नाही

अनुभवी वैमानिक असूनही संभ्रम कसा?

मुख्य वैमानिक सभरवाल यांचा ८,६०० तासांचा अनुभव आणि कुंदर यांचा १,१०० तासांचा अनुभव असूनही अशा प्रकारचा अपघात घडल्याने अनेक प्रश्न उपस्थित होत आहेत. उड्डाणापूर्वी दोघांनाही पुरेसा विश्रांती कालावधी मिळाल्याचंही अहवालात स्पष्ट केलं आहे.

पुढील तपास आणि सुरक्षा उपायांचे निर्देश अपेक्षित

AAIB कडून अद्याप अंतिम अहवाल येणे बाकी असून, मानवी चूक, तांत्रिक बिघाड, किंवा यंत्रणांमधील गडबड यापैकी नेमकं कारण काय, यावर अजून स्पष्टता आलेली नाही. मात्र, या अपघातानंतर भारतातील विमानतळांवरील सुरक्षा आणि टेकऑफ चेकलिस्ट प्रक्रियेवर नव्याने चर्चा सुरू झाली आहे.

“फक्त ३० सेकंद हवेत… आणि मग कोसळलं विमान!” – अहमदाबाद एअर इंडिया अपघाताच्या प्राथमिक अहवालातून धक्कादायक खुलासे