रुसचे राष्ट्राध्यक्ष पुतिन हे ४–५ डिसेंबर २०२५ रोजी भारतात येत आहेत — हे असं वेळी जेव्हा जागतिक राजकारण, ऊर्जा बाजारपेठ, जागतिक व्यापार चिंता आणि संरक्षण धोरणे यांचा गोंधळ वाढलेला आहे. या दौऱ्याला खूप महत्त्व आहे — कारण हा दौरा केवळ औपचारिक भेट नाही, तर भारत व रशिया यांच्यातील भविष्यातील धोरणात्मक आणि आर्थिक भागीदारीचा टप्पा आहे. खाली ५ असा दृष्टीकोन आहेत जे या दौऱ्याने ठरवू शकतो:
1. संरक्षण व डिफेन्स डिल्स — भारताचे संरक्षण वर्धन
-
पुतिन भारत दौऱ्यादरम्यान S-400 Missile System तसेच संभाव्य Su-57 Fighter Jet यासारख्या संरक्षण व्यवस्थांच्या खरेदी व अद्ययावततेवर चर्चा होणार आहेत.
-
रशियाला भारताचा विश्वास इतका आहे की, ते आपल्या संरक्षण पुरवठ्यात आघाडीचे देश आहे — त्यामुळे या डील्समुळे भारताची हवाई-सुरक्षा आणि सामरिक क्षमता मोठ्या प्रमाणात मजबूत होण्याची शक्यता आहे.
2. ऊर्जा व तेल आयात — अत्यंत महत्वाचा भाग
-
सध्याच्या जागतिक अशांततेत, भारताचे ऊर्जावापर संयंत्र आणि तेल आयात धोरण महत्त्वाचे ठरले आहे. पुतिन यांच्या भेटीत रशियन तेल व ऊर्जा आयात वर चर्चा होणार आहे — विशेषतः जेव्हा पश्चिमेने रशियावर निर्बंध लादले आहेत.
-
यामुळे भारताला ऊर्जा सुरक्षेत मदत होईल; तसेच जागतिक बाजारातील अस्थिरतेमध्ये भारताची गरज भागवता येईल.
3. व्यापार, निर्यात–आयात संतुलन आणि भारतीय उद्योगांना संधी
-
रशिया, भारताचे एक मोठे व्यापार भागीदार राहिला आहे. पुतिन दौऱ्यामुळे या व्यापारिक संबंधांना नवीन गती मिळण्याची शक्यता आहे. विशेषतः औषधे, मजुरी, मशीन बिल्डिंग, आयटी आणि कृषी क्षेत्र यांसारख्या उद्योगांमध्ये.
-
रशियन बँकिंग प्रणाली आणि चलनांत व्यवहार यावर देखील चर्चा होणार असल्याचे समजते — म्हणजे डॉलरवर अवलंबित्व कमी करून व्यापार अधिक भारत–रशिया अनुकूल करण्यात येऊ शकतो.
4. आंतरराष्ट्रीय दबाव व अमेरिका टॅरिफचा सामना
-
पश्चिम देशांचे, विशेषतः अमेरिका, दबाव असून सुद्धा भारत–रशिया संबंध टिकवून ठेवण्याचा भारताचा धोरणात्मक निर्णय आहे. पुतिन यांच्या भेटीदरम्यान हा संदेश जागतिक पातळीवर देण्याची शक्यता आहे.
-
रशियासोबत मजबूत संबंध ठेवून भारत आपल्या स्वतंत्र परराष्ट्र धोरणाची भूमिका स्पष्ट करणार — “स्वतंत्र पण विवेकपूर्ण” हेच आता प्रमुख ध्येय बनले आहे.
5. दीर्घकालीन भागीदारी व जागतिक भूपोलिटिक्समध्ये भारताच्या भूमिका
-
रक्षा, ऊर्जा, व्यापार, तंत्रज्ञान व संवेदनशील सहकार्य — या सर्वांमध्ये भारत–रशिया भागीदारी आणखी सुदृढ करण्याचा प्रयत्न. त्यामुळे भविष्यातील ब्रिक्स व जागतिक धोरणांमध्ये भारताची भूमिका वाढण्याची शक्यता.
-
याशिवाय रशियाबरोबरच्या संबंधांमुळे भारताला जागतिक स्तरावर नवीन पर्याय व मित्रत्व मिळायचे आहे — त्यामुळे जागतिक राजकारणात स्वतंत्रतेने निर्णय घेण्याची क्षमता वाढेल.
