महाराष्ट्रात पुन्हा पावसाचे कमबॅक! २१ ऑक्टोबरपासून या जिल्ह्यांत बरसणार पाऊस? पंजाबराव डख यांचा अंदाज.
पुणे, दि. १२ ऑक्टोबर
: महाराष्ट्रात मान्सूनच्या पावसाने उघडीप दिल्यानंतर आता ऑक्टोबर हीटचा चटका जाणवू लागला आहे. राज्यातील अनेक भागांत तापमानात वाढ होत असतानाच शेतकऱ्यांसाठी महत्त्वाची हवामानविषयक माहिती समोर आली आहे. हवामानाचा अंदाज वर्तवणारे पंजाबराव डख यांनी राज्यात पुन्हा परतीचा पाऊस सक्रिय होण्याची शक्यता व्यक्त केली आहे. त्यांच्या अंदाजानुसार, येत्या २१ ते २४ ऑक्टोबर २०२६ या कालावधीत महाराष्ट्रातील अनेक जिल्ह्यांत हलक्या ते जोरदार स्वरूपाचा पाऊस पडू शकतो.
राज्यात खरीप हंगामात पावसाच्या अनियमिततेमुळे अनेक शेतकऱ्यांना अडचणींचा सामना करावा लागला आहे. काही भागांत पिकांचे नुकसान झाले असून, आता शेतकऱ्यांचे लक्ष रब्बी हंगामाच्या पेरण्यांकडे लागले आहे. अशा परिस्थितीत ऑक्टोबरच्या उत्तरार्धात पाऊस झाल्यास जमिनीतील ओलावा वाढण्यास मदत होऊ शकते. त्यामुळे पंजाबराव डख यांनी व्यक्त केलेल्या अंदाजाकडे शेतकऱ्यांचे लक्ष वेधले गेले आहे.
२१ ते २४ ऑक्टोबरदरम्यान या जिल्ह्यांत पावसाची शक्यता
पंजाबराव डख यांच्या अंदाजानुसार, पश्चिम महाराष्ट्रातील पुणे, सातारा, सांगली, कोल्हापूर, सोलापूर आणि अहिल्यानगर या जिल्ह्यांत पावसाची शक्यता आहे. त्याचबरोबर मराठवाड्यातील बीड, लातूर, धाराशिव, नांदेड, हिंगोली आणि परभणी जिल्ह्यांतही पावसाचे वातावरण निर्माण होऊ शकते.
विदर्भातील यवतमाळ आणि वाशीम जिल्ह्यांत सुरुवातीला पावसाची शक्यता वर्तवण्यात आली आहे. त्यानंतर पावसाचा विस्तार जळगाव, धुळे, नंदुरबार, अकोला आणि अमरावती या जिल्ह्यांकडे होऊ शकतो. काही भागांत हलका ते मध्यम, तर काही ठिकाणी जोरदार पाऊस पडण्याची शक्यता डख यांनी व्यक्त केली आहे.
बंगालचा उपसागर आणि अरबी समुद्रातील बदलांचा परिणाम
बंगालचा उपसागर आणि अरबी समुद्रातील हवामानविषयक बदलांमुळे वातावरणात बाष्पाचे प्रमाण वाढून पावसासाठी अनुकूल परिस्थिती निर्माण होऊ शकते, असे पंजाबराव डख यांनी सांगितल्याचे वृत्त आहे. या बदलांचा परिणाम महाराष्ट्रातील विविध भागांवर होण्याची शक्यता व्यक्त करण्यात आली आहे. मात्र, पावसाचे नेमके प्रमाण, तीव्रता आणि कालावधी याबाबत अद्याप निश्चितता नाही.
रब्बी हंगामासाठी पाऊस ठरणार महत्त्वाचा
राज्यातील शेतकरी सध्या रब्बी हंगामाच्या तयारीला लागले आहेत. ज्वारी, गहू, हरभरा आणि इतर रब्बी पिकांच्या पेरण्यांसाठी जमिनीत पुरेसा ओलावा असणे आवश्यक आहे. त्यामुळे ऑक्टोबरच्या उत्तरार्धात समाधानकारक पाऊस झाल्यास पेरणीसाठी अनुकूल परिस्थिती निर्माण होऊ शकते. मात्र, अतिवृष्टी झाल्यास शेतातील उभ्या पिकांचे नुकसान होण्याची शक्यताही नाकारता येत नाही.
नोव्हेंबरच्या पहिल्या आठवड्यातही पावसाची शक्यता
पंजाबराव डख यांनी ऑक्टोबरनंतर नोव्हेंबरच्या पहिल्या आठवड्यातही राज्यातील काही भागांत पाऊस पडण्याची शक्यता व्यक्त केली आहे. त्यानंतर १३ नोव्हेंबरपासून राज्यात थंडीला सुरुवात होऊ शकते, असा त्यांचा अंदाज आहे. त्यामुळे आगामी काही आठवड्यांत राज्यातील हवामानात बदल होण्याची शक्यता आहे.
शेतकऱ्यांनी हवामानाचा अंदाज पाहूनच पेरणीचे नियोजन करावे
पावसाच्या शक्यतेमुळे शेतकऱ्यांनी रब्बी पेरण्यांचे नियोजन करताना काळजी घेणे आवश्यक आहे. विशेषतः जमिनीतील ओलावा, स्थानिक हवामानाची स्थिती आणि पावसाचा अधिकृत अंदाज यांचा विचार करूनच शेतीची कामे करावीत. भारतीय हवामान विभागाचे अद्ययावत जिल्हानिहाय अंदाज आणि कृषी विभागाचा सल्ला घेणे महत्त्वाचे आहे.
दरम्यान, राज्यात सध्या ऑक्टोबर हीटचा प्रभाव जाणवत असताना २१ ते २४ ऑक्टोबरदरम्यान पाऊस होणार का, याकडे शेतकरी आणि सर्वसामान्य नागरिकांचे लक्ष लागले आहे.
