नवी दिल्ली : भारत निवडणूक आयोगाच्या विशेष प्रगाढ पुनरीक्षण कार्यक्रम (SIR) अंतर्गत मतदार याद्यांचे अद्ययावतकरण वेगाने सुरू असून, विविध राजकीय पक्षांनीही यात सक्रिय सहभाग घेतला आहे. या मोहिमेत Bharatiya Janata Party (भाजप) ने Samajwadi Party (सपा) पेक्षा दुप्पट फॉर्म-6 भरविल्याची माहिती समोर आली आहे.
फॉर्म-6 हा नवीन मतदार म्हणून नाव नोंदवण्यासाठी वापरला जाणारा अर्ज आहे. उपलब्ध माहितीनुसार, आतापर्यंत सुमारे ५१ लाख नागरिकांनी स्वतःहून नाव मतदार यादीत समाविष्ट करण्यासाठी अर्ज सादर केले आहेत. तर सुमारे सवा लाख मतदारांची नावे वगळण्यासाठी आक्षेप (दावे-हरकती) दाखल करण्यात आल्या आहेत.
विशेष म्हणजे, राजकीय पक्षांकडून करण्यात आलेल्या दावे-हरकतींचे प्रमाण एकूण प्रक्रियेच्या केवळ सुमारे १ टक्के असल्याचे सांगितले जात आहे. उर्वरित बहुतांश अर्ज नागरिकांनी थेट ऑनलाईन पोर्टल किंवा संबंधित निवडणूक अधिकाऱ्यांकडे सादर केले आहेत. यामुळे मतदारांमध्ये स्वतःहून नोंदणी करण्याबाबत जागरूकता वाढल्याचे दिसून येते.
Election Commission of India कडून सुरू असलेल्या या विशेष मोहिमेचा उद्देश मतदार यादी अधिक पारदर्शक, अचूक आणि अद्ययावत ठेवणे हा आहे. मृत व्यक्तींची नावे वगळणे, स्थलांतरित नागरिकांची माहिती दुरुस्त करणे आणि नवमतदारांना समाविष्ट करणे यावर भर दिला जात आहे.
राजकीय विश्लेषकांच्या मते, आगामी निवडणुकांच्या पार्श्वभूमीवर मतदार यादीतील प्रत्येक नाव महत्त्वाचे ठरत असल्याने पक्षांनी मोठ्या प्रमाणावर फॉर्म-6 भरविण्यावर लक्ष केंद्रित केले आहे. भाजपने संघटनात्मक पातळीवर मोहीम राबवून मतदार नोंदणी वाढविण्याचा प्रयत्न केला, तर सपा व इतर पक्षांनीही आपापल्या पातळीवर कार्यकर्त्यांना सक्रिय केले आहे.
दरम्यान, निवडणूक आयोगाने सर्व अर्जांची छाननी करूनच अंतिम यादी प्रसिद्ध केली जाईल, असे स्पष्ट केले आहे. चुकीची माहिती आढळल्यास संबंधित अर्ज फेटाळले जातील, तसेच नियमबाह्य दावे-हरकतींवरही कारवाई केली जाईल, असा इशाराही देण्यात आला आहे.
या प्रक्रियेमुळे देशातील निवडणूक व्यवस्थेची पारदर्शकता आणि विश्वासार्हता अधिक बळकट होण्याची अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे. नागरिकांनी वेळेत अर्ज करून आपले नाव मतदार यादीत असल्याची खात्री करून घ्यावी, असे आवाहन निवडणूक अधिकाऱ्यांकडून करण्यात आले आहे.
