मध्यपूर्वातील गल्फ (खाडी) प्रदेशात दीर्घकाळ दोन देशांचे वर्चस्व राहिले आहे — सौदी अरेबिया आणि संयुक्त अरब अमिराती (UAE). हे दोन्ही देश सुन्नी मुस्लिम बहुसंख्य असलेले असून, आर्थिक, राजकीय आणि लष्करीदृष्ट्या त्यांचा मध्यपूर्वेत मोठा प्रभाव आहे. एकेकाळी हे दोन्ही देश एकमेकांचे सर्वात विश्वासू मित्र आणि रणनीतिक भागीदार मानले जात होते.
येमेन युद्धापासून ते इराणविरोधी धोरणांपर्यंत, तसेच गल्फ को-ऑपरेशन कौन्सिल (GCC) अंतर्गत अनेक मुद्द्यांवर सौदी अरेबिया आणि यूएई खांद्याला खांदा लावून उभे होते. तेल उत्पादन, इस्लामिक जगतात नेतृत्व, अमेरिका आणि पाश्चिमात्य देशांशी संबंध याबाबत दोन्ही देशांची भूमिका बराच काळ एकसारखी होती. त्यामुळे या दोन देशांमधील मैत्री अभेद्य मानली जात होती.
मात्र गेल्या काही वर्षांत परिस्थिती झपाट्याने बदलली आहे. तेल उत्पादन कोटा, ओपेक (OPEC) धोरण, येमेन युद्धातील वेगळी भूमिका, तसेच प्रदेशातील नेतृत्वासाठीची स्पर्धा यामुळे दोन्ही देशांमध्ये मतभेद वाढू लागले. यूएईने स्वतःची स्वतंत्र परराष्ट्रनीती स्वीकारत इस्रायलसोबत करार केला, तर सौदी अरेबियाने काही बाबतीत अधिक सावध भूमिका घेतली.
आर्थिक आघाडीवरही दोघांमध्ये स्पर्धा तीव्र झाली आहे. दुबई आणि अबूधाबीला जागतिक व्यवसाय केंद्र बनवण्याचा यूएईचा प्रयत्न, तर रियाधला आंतरराष्ट्रीय कंपन्यांचे मुख्यालय बनवण्याचा सौदी अरेबियाचा महत्त्वाकांक्षी ‘व्हिजन 2030’ प्रकल्प — यामुळे दोन्ही देश थेट स्पर्धक बनले आहेत.
राजकीय विश्लेषकांच्या मते, ही दुश्मनी पूर्णतः उघड संघर्षात बदललेली नसली, तरी विश्वासाची दरी वाढली आहे. भविष्यात हे दोन देश पुन्हा जवळ येतील की आपापल्या मार्गाने वेगळेच पुढे जातील, याकडे संपूर्ण जगाचे लक्ष लागले आहे. मात्र एवढे नक्की की, कधी एकमेकांवर जिवापाड प्रेम करणारे हे गल्फमधील दिग्गज आज रणनीतिक प्रतिस्पर्धी म्हणून उभे आहेत.
