बोपाळ गॅस त्रासदीला तब्बल 40 वर्षांहून अधिक काळ लोटला असला, तरी त्या भीषण दुर्घटनेचे परिणाम आजही शहर आणि नागरिकांच्या जीवनावर तितक्याच तीव्रतेने परिणाम करत आहेत. यूनियन कार्बाइड कारखान्याच्या परिसरात साठवलेली धोकादायक 900 टन राख आणि रासायनिक कचरा अखेर सुरक्षितपणे जमिनीत दबवण्याच्या प्रक्रियेला गती मिळाली आहे. शासनाच्या निर्देशानुसार या कचऱ्याची लँडफिलसाठी मोठ्या प्रमाणावर तयारी सुरू झाली असून आगामी काही दिवसांत प्रत्यक्ष कामाला सुरुवात होणार आहे.
सरकारी अधिकाऱ्यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, हा कचरा अत्यंत विषारी असल्याने त्याच्या व्यवस्थापनासाठी विशेष पर्यावरण तज्ञ, प्रदूषण नियंत्रण मंडळ, केंद्रीय पर्यावरण मंत्रालय आणि स्थानिक प्रशासन एकत्रितपणे कार्यरत आहे. राख दडपण्याच्या जागेची जमिनीची गुणवत्ता, भूजल पातळी, पर्यावरणाचा परिणाम, तसेच आसपासच्या परिसरातील रहिवाशांची सुरक्षितता याचा बारकाईने अभ्यास केला जात आहे.
बोपाळ गॅस त्रासदीच्या पीडितांना या निर्णयामुळे काही प्रमाणात दिलासा मिळत असला, तरी अनेक संस्था आणि सामाजिक कार्यकर्त्यांनी या प्रक्रियेची काटेकोर अंमलबजावणी करण्यावर भर दिला आहे. त्यांचा आग्रह आहे की या सर्व कामांबाबत पारदर्शक माहिती नागरिकांना देण्यात यावी, तसेच लँडफिल साइटवर तज्ञांची चौकस देखरेख ठेवावी.
तज्ञांच्या मते, हा कचरा योग्य पद्धतीने दाबण्यात आला नाही तर भविष्यात भूजल प्रदूषण, मातीची हानी आणि आरोग्यविषयक गंभीर संकट निर्माण होऊ शकते. त्यामुळे हा प्रकल्प फक्त तांत्रिक नसून पर्यावरण आणि मानवी आरोग्याशी संबंधित अत्यंत संवेदनशील विषय आहे.
दरम्यान, राज्य सरकारने आश्वासन दिले आहे की संपूर्ण प्रक्रिया आंतरराष्ट्रीय मानकांनुसार केली जाईल आणि नागरिकांच्या सुरक्षेला सर्वोच्च प्राधान्य दिले जाईल. बोपाळच्या नागरिकांसाठी ही एक महत्त्वाची घडामोड असून, दशके जुना कचरा शेवटी सुरक्षितपणे नष्ट करण्याच्या दिशेने निर्णायक पाऊल उचलले गेले आहे.
