नवी दिल्ली | दिल्लीतील वाढत्या वायुप्रदूषणाला आळा घालण्यासाठी प्रशासनाने मोठा निर्णय घेतला असून, बुधवार-गुरुवार रात्री १२ वाजल्यापासून ग्रेडेड रिस्पॉन्स अॅक्शन प्लॅन (GRAP) चा चौथा टप्पा लागू करण्यात आला आहे. या टप्प्यात अत्यंत कठोर निर्बंध लादण्यात आले असून, राजधानीत सर्वत्र वाहनांची कडक तपासणी सुरू करण्यात आली आहे.
नव्या नियमांनुसार आजपासून दिल्लीमध्ये केवळ BS-6 इंजिन असलेल्या वाहनांनाच प्रवेश दिला जात आहे. BS-6 पेक्षा कमी मानकांची तसेच दिल्लीबाहेरील जुनी वाहने शहरात प्रवेश करू शकणार नाहीत. या निर्णयामुळे प्रदूषण कमी होण्यास मदत होईल, असा प्रशासनाचा दावा आहे.
या कडक कारवाईचा दिल्लीमध्ये रोज ये-जा करणाऱ्या सुमारे १२ लाख वाहनांवर थेट परिणाम झाला आहे. नोएडामधून येणाऱ्या ४ लाखांहून अधिक वाहनांना, गुरुग्राममधील सुमारे २ लाख वाहनांना आणि गाझियाबादमधील तब्बल ५.५ लाख वाहनांना दिल्लीमध्ये प्रवेश नाकारण्यात आला आहे. परिणामी सीमावर्ती भागात वाहतूक कोंडी वाढण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.
याशिवाय प्रदूषण नियंत्रण प्रमाणपत्र (PUC) नसलेल्या वाहनांना पेट्रोल आणि डिझेल देण्यासही बंदी घालण्यात आली आहे. पेट्रोल पंपांवर वाहनांचे कागदपत्र तपासले जात असून, नियम मोडणाऱ्यांवर दंडात्मक कारवाई केली जात आहे. ठिकठिकाणी वाहतूक पोलिस आणि प्रदूषण नियंत्रण पथकांकडून वाहन तपासणी मोहीम अधिक तीव्र करण्यात आली आहे.
प्रशासनाच्या माहितीनुसार, हवेत घातक कणांचे प्रमाण धोक्याच्या पातळीवर पोहोचल्यामुळे GRAP चा चौथा टप्पा लागू करणे अपरिहार्य झाले आहे. नागरिकांच्या आरोग्याचे संरक्षण हेच या कठोर निर्णयामागचे मुख्य उद्दिष्ट असल्याचे सरकारकडून सांगण्यात आले आहे.
दरम्यान, सामान्य नागरिक, कार्यालयीन कर्मचारी आणि व्यावसायिकांमध्ये या निर्णयामुळे अस्वस्थता दिसून येत असली, तरी दीर्घकालीन दृष्टीने हा निर्णय दिल्लीच्या आरोग्य आणि पर्यावरणासाठी आवश्यक असल्याचे तज्ज्ञांचे मत आहे. नागरिकांनी सार्वजनिक वाहतूक, कारपूलिंग आणि नियमांचे पालन करण्याचे आवाहन प्रशासनाने केले आहे.