देशाच्या सुरक्षेचा कणा मजबूत करण्यावर भर — चीफ ऑफ डिफेन्स स्टाफ जनरल अनिल चौहान यांचे प्रतिपादन

भारताचे चीफ ऑफ डिफेन्स स्टाफ (CDS) जनरल अनिल चौहान यांनी शुक्रवारी देशाच्या संरक्षण व्यवस्थेतील संशोधन आणि विकासाचे महत्त्व अधोरेखित करताना सांगितले की, आगामी दशक हे भारतीय संरक्षण क्षेत्रासाठी परिवर्तनाचे असेल. त्यांनी स्पष्टपणे म्हटले की रक्षा संशोधन आणि स्वदेशी तंत्रज्ञानाच्या विकासाशिवाय भारत मोठ्या जागतिक शक्तींमध्ये स्थान मिळवू शकत नाही.

“रक्षा क्षेत्रातील R&D म्हणजे भविष्यातील युद्धांसाठीची तयारी” — CDS चौहान

आपल्या भाषणात जनरल चौहान यांनी सांगितले—
✔ भविष्यातील युद्धे तंत्रज्ञानावर आधारित असतील, त्यामुळे आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स, ड्रोन टेक्नॉलॉजी, सायबर सुरक्षा, अंतराळ संरक्षण आणि इलेक्ट्रॉनिक वॉरफेअर या क्षेत्रांत मोठी गुंतवणूक आवश्यक आहे.
✔ भारतीय सशस्त्र दलांनी स्वदेशी शस्त्र प्रणाली, क्षेपणास्त्र तंत्रज्ञान, संरक्षण उपकरणे, तसेच ‘मेक इन इंडिया’ अंतर्गत विकसित प्लॅटफॉर्मवर भर द्यावा.
✔ DRDO, खाजगी उद्योग, स्टार्टअप्स आणि संरक्षण दल यांच्यात समन्वय वाढवणे अत्यावश्यक आहे.

त्यांनी हेही सांगितले की भारताने आजवर अनेक महत्त्वपूर्ण संरक्षण प्रणाली स्वदेशी पातळीवर विकसित केल्या आहेत, परंतु पुढील पाच वर्षांत भारताला जगातील टॉप-5 संरक्षण उत्पादन करणाऱ्या देशांमध्ये स्थान मिळवणे हे उद्दिष्ट आहे.

 स्वदेशी संरक्षण तंत्रज्ञानाकडे मोठी झेप

“आत्मनिर्भर भारत” मोहिमेला गती देण्यासाठी संरक्षण मंत्रालयाने शेकडो उपकरणे आणि शस्त्रांची आयात बंद यादीत टाकली आहे. यामुळे—

• देशांतर्गत उत्पादनाला चालना

• खाजगी क्षेत्रासाठी प्रचंड संधी

• स्टार्टअप्समध्ये नवनवीन संशोधन

• प्रगत शस्त्र प्रणाली देशातच विकसित

या सर्वामुळे भारताची संरक्षण क्षमता अधिक सशक्त होत असल्याचे जनरल अनिल चौहान यांनी नमूद केले.

 आधुनिक युद्ध पद्धतींवर लक्ष

जनरल चौहान यांनी भविष्यकालीन धोके ओळखतानाच सांगितले की—
✔ हायब्रिड वॉरफेअर
✔ सायबर आक्रमणे
✔ स्पेस डॉमिनन्स
✔ ड्रोन आणि अँटी-ड्रोन सिस्टिम्स
✔ स्वायत्त हल्ला प्रणाली

या क्षेत्रात संशोधन किती निर्णायक असते, हे आता जग पाहत आहे. भारताला या क्षेत्रात अव्वल स्थान मिळवण्यासाठी सतत आणि केंद्रित R&D आवश्यक आहे.

 “भारत मजबूत होतोय, पण अजून बरेच साध्य करायचे आहे”

CDS चौहान यांनी स्पष्ट संदेश दिला की—
“सुरक्षा ही केवळ सीमेवर उभ्या असलेल्या सैनिकांवर नाही, तर प्रयोगशाळेत काम करणाऱ्या वैज्ञानिकांवरही तितकीच अवलंबून आहे.”

त्यांच्या या विधानानंतर संरक्षण क्षेत्रातील तज्ज्ञ, वैज्ञानिक आणि उद्योगजगतामध्ये नव्या ऊर्जा व आत्मविश्वासाची लहर दिसून येत आहे.