मुंबई – मुंबई मेट्रो लाईन ४ वरील चाचणी फेरे या महिन्यात सुरू होण्याची शक्यता आहे, तर या मार्गिकाच्या पहिल्या टप्प्यावरील प्रवासी सेवा या वर्षाअखेर सुरू होईल, असा विश्वास मुंबई महानगर प्रदेश विकास प्राधिकरणाचे (एमएमआरडीए) अधिकारी व्यक्त करत आहेत. कसारवडावली ते वडाळा दरम्यान ३२.३ किमी अंतरावर ३२ स्थानकांसह धावणारी ही ‘ग्रीन लाईन’ म्हणून ओळखली जाणारी मेट्रो लाईन पूर्ण झाल्यास मुंबई आणि ठाण्याच्या पूर्व आणि मध्य भागातील प्रवाशांना मोठी दिलासा मिळणार आहे.
एमएमआरडीए अधिकाऱ्यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, गायमुख ते कॅडबरी जंक्शन दरम्यानच्या १०.५ किमी लांबीच्या पहिल्या टप्प्यावर काम वेगाने सुरू आहे. या मार्गिकेवर १० स्थानके असून, या टप्प्याची सेवा सुरू केल्यानंतर उर्वरित मार्गिकेचे काम पूर्ण केले जाईल. या उन्नत मार्गिकेवरील सुमारे ६० टक्के बांधकाम पूर्ण झाले आहे. एकूण मार्गिकेपैकी ६.९ किमी लांबीचा व्हायडक्ट (उन्नत पूल), ज्यामध्ये गर्डर्स आणि प्रीकास्ट सेगमेंट्सची बसवणूक करण्यात आली आहे, तो देखील पूर्ण झाला आहे. अधिकाऱ्यांनी सांगितले की, जास्त वाहतूक असूनही कापूरबावडी, मनपाडा, टिकुजिनीवाडी, डोंगरीपाडा, विजय गार्डन आणि कसारवडावली या सहा स्थानकांदरम्यान यू-गर्डर आणि आय-गर्डरची बसवणूक पूर्ण करण्यात आली आहे. सोमवारी एमएमआरडीएने या टप्प्यावरील शेवटचा गर्डर बसवला. चाचणी फे-यांच्या सुरुवातीपूर्वीचे एक महत्त्वाचे टप्पे म्हणून १०.५ किमी लांबीच्या मार्गिकेवरील बहुतेक भागात रेल्वे लाइन बसवण्याचे काम पूर्ण झाले आहे.
या मार्गिकेवरील विद्युतीकरण प्रक्रिया सुरू असून, ४.६ किमी लांबीचा भाग विद्युतीकृत झाला आहे आणि ओव्हरहेड वायर्सची चाचणी सुरू आहे. चाचणी फे-यांच्या तयारीसाठी एमएमआरडीएने क्रेनच्या मदतीने उन्नत मार्गिकेवर सहा कोच असलेली मेट्रो ट्रेन ठेवली आहे. मात्र, चाचणी हेतूने वापरायचा कार शेड अजून बांधला गेलेला नाही, हे चिंतेचे ठिकाण आहे.
सप्टेंबरमध्ये चाचणी फेरे सुरू झाल्यावर, प्रवासी सेवेसाठी अंतिम मंजुरी मिळेपर्यंत सुरक्षा तपासणी, प्रणाली एकत्रीकरण आणि सिग्नलिंग चाचण्या केल्या जातील. सरकार डिसेंबरपर्यंत या टप्प्यावरील प्रवासी सेवा सुरू करण्याचे लक्ष्य ठेवले आहे.
महत्त्व आणि फायदे: मुंबई मेट्रो लाईन ४ ही मुंबईच्या पूर्व आणि मध्य भागातील वाहतूक कोंडी कमी करण्यासाठी महत्त्वाची ठरणार आहे. विशेषतः ठाणे आणि मुंबई शहरातील प्रवाशांना या मेट्रोमुळे जलद आणि सोयीस्कर प्रवासाची सोय होणार आहे. गायमुख ते कॅडबरी जंक्शन हा पहिला टप्पा पूर्ण झाल्यास ठाण्यातील घनदाट भागातून मुंबईत प्रवेश करणाऱ्या प्रवाशांना मोठी दिलासा मिळेल. या मार्गिकेवरील प्रमुख स्थानकांमध्ये कापूरबावडी, मनपाडा, टिकुजिनीवाडी, डोंगरीपाडा, विजय गार्डन, कसारवडावली, गायमुख आणि कॅडबरी जंक्शन यांचा समावेश आहे.
अधिकाऱ्यांचे विधान: एमएमआरडीएचे एक वरिष्ठ अधिकारी म्हणाले, “आम्ही लक्ष्य ठेवलेल्या वेळेपत्रकानुसार प्रगती करत आहोत. गायमुख ते कॅडबरी जंक्शन टप्प्यावरील काम वेगाने सुरू आहे आणि आम्ही डिसेंबरपर्यंत प्रवासी सेवा सुरू करण्याच्या मार्गावर आहोत. चाचणी फेरे सुरू होण्यासाठी आवश्यक पूर्वतयारी पूर्ण झाली आहे. कार शेडच्या बांधकामात थोडे विलंब होत आहे, परंतु त्यावर लवकरच नियंत्रण मिळवले जाईल.”
तांत्रिक आव्हाने: या प्रकल्पावर काम करताना अनेक तांत्रिक आव्हानांना सामोरे जावे लागले. विशेषतः जास्त वाहतूक असलेल्या भागात उन्नत मार्गिका बांधणे, अडथळ्यांवर गर्डर्स बसवणे आणि विद्युतीकरण प्रक्रिया पूर्ण करणे या गोष्टी आव्हानात्मक होत्या. मात्र, अभियंत्यांनी आणि कामगारांनी या आव्हानांवर मात करत प्रगती केली आहे.
भविष्यातील योजना: गायमुख-कॅडबरी जंक्शन टप्पा पूर्ण झाल्यानंतर, उर्वरित मार्गिकेवर काम वेगाने सुरू केले जाईल. कसारवडावली ते वडाळा असा संपूर्ण मार्ग पूर्ण झाल्यास मुंबई आणि ठाण्यातील प्रवाशांना मोठी दिलासा मिळेल. या मेट्रो लाईनमुळे प्रवासाचा वेळ कमी होईल आणि प्रदूषण कमी होण्यास मदत होईल.
नागरिकांची प्रतिक्रिया: या प्रकल्पाच्या प्रगतीबद्दल ठाणे आणि मुंबईतील नागरिकांमध्ये आनंदाचे वातावरण आहे. एका ठाण्यातील व्यावसायिकाने सांगितले, “आम्ही या मेट्रोच्या वाट पाहत आहोत. दररोज ठाणे ते मुंबई येणे-जाणे खूप कठीण आहे. ही मेट्रो सुरू झाल्यास आमचा प्रवास सोपा होईल.” तर एका मुंबईतील नागरिकाने सांगितले, “पूर्व मुंबईतील वाहतूक कोंडी कमी होईल, याबद्दल आम्ही आतुर आहोत.”
एमएमआरडीएने या प्रकल्पाच्या प्रगतीवर नियंत्रण ठेवण्यासाठी विशेष पथक तयार केले आहे. प्रत्येक टप्प्यावरील कामाचे निरीक्षण करण्यासाठी अधिकाऱ्यांची नेमणूक करण्यात आली आहे. लवकरच या मेट्रो लाईनचे पहिले टप्पे प्रवाशांसाठी खुले होईल, अशी अपेक्षा आहे.
