नवी दिल्ली : भारताचे परराष्ट्र मंत्री डॉ. एस. जयशंकर यांनी बुधवारी बांगलादेशच्या माजी पंतप्रधान बेगम खालिदा जिया यांच्या अंत्यसंस्काराला उपस्थिती लावली. या दौऱ्यात त्यांनी भारत सरकार आणि भारतीय जनतेचे प्रतिनिधित्व केले. ढाका विमानतळावर भारताचे बांगलादेशमधील उच्चायुक्त प्रणय वर्मा यांनी त्यांचे स्वागत केले.
अंत्यसंस्कारावेळी जयशंकर यांनी बांगलादेश नॅशनलिस्ट पार्टी (BNP) चे वरिष्ठ नेते तसेच खालिदा जिया यांचे पुत्र तारिक रहमान यांची भेट घेतली. ही भेट केवळ शोकसंवेदनेपुरती मर्यादित असली तरी तिचे राजकीय आणि राजनैतिक अर्थ काढले जात आहेत. मात्र, या संपूर्ण दौऱ्यात एक बाब विशेष चर्चेचा विषय ठरली— बांगलादेशच्या अंतरिम सरकारचे मुख्य सल्लागार मोहम्मद युनूस यांच्याशी जयशंकर यांची भेट झाली नाही.
भेट न होण्यामागील संभाव्य कारणे
राजनैतिक सूत्रांनुसार, जयशंकर यांचा हा दौरा औपचारिक आणि शोकसभेसाठी मर्यादित होता. त्यामुळे कोणतीही द्विपक्षीय राजकीय चर्चा किंवा अधिकृत बैठक नियोजित नव्हती. भारत सरकारने हा दौरा स्पष्टपणे non-political स्वरूपाचा ठेवला असल्याचे सांगितले जाते. तसेच, बांगलादेशातील सध्याची अंतरिम राजकीय परिस्थिती लक्षात घेता, भारताने कोणत्याही एका घटकाला थेट राजकीय पाठिंबा दिल्याचा संदेश जाऊ नये, यासाठीही खबरदारी घेतल्याचे मानले जाते.
भारत–बांगलादेश संबंधांवर परिणाम?
तज्ज्ञांच्या मते, ही भेट न होणे म्हणजे भारत आणि बांगलादेशमधील संबंधांमध्ये तणाव आहे, असे थेट म्हणता येणार नाही. भारत सध्या बांगलादेशमधील अंतर्गत राजकीय घडामोडींवर तटस्थ भूमिका ठेवताना दिसत आहे. भारतासाठी बांगलादेश हा धोरणात्मक, आर्थिक आणि सुरक्षा दृष्टिकोनातून अत्यंत महत्त्वाचा शेजारी देश आहे. त्यामुळे दीर्घकालीन संबंधांवर परिणाम होईल, असा कोणताही संकेत सध्या तरी नाही.
राजनैतिक संदेश स्पष्ट
एकूणच, जयशंकर यांचा दौरा हा मानवीय आणि सांस्कृतिक सन्मानाचा होता, राजकीय संवादाचा नव्हे. मोहम्मद युनूस यांच्याशी भेट न होणे हा मुद्दा जाणीवपूर्वक टाळलेला राजनैतिक निर्णय असल्याचे मानले जात आहे.
