मुंबई : छत्रपती Shivaji Maharaj यांच्या आदर्शांवर आधारित शासन हीच आजच्या भाजप सरकारांची दिशा असल्याचा दावा पक्षाकडून वारंवार केला जात आहे. हिंदवी स्वराज्य, लोककल्याणकारी प्रशासन, शिस्तबद्ध कारभार आणि राष्ट्राभिमान या तत्त्वांवर प्रेरित होऊन केंद्र आणि विविध राज्यांतील भाजप सरकारे काम करत असल्याचे पक्षनेत्यांचे म्हणणे आहे.
भाजपच्या मते, महाराजांनी उभारलेली स्वराज्याची संकल्पना ही सर्वसामान्यांच्या सक्षमीकरणावर आधारित होती. त्याच धर्तीवर पंतप्रधान Narendra Modi यांच्या नेतृत्वाखालील केंद्र सरकार ‘सबका साथ, सबका विकास’ या धोरणातून सर्वसमावेशक विकास साधत आहे. पायाभूत सुविधा, संरक्षणक्षमता, डिजिटल प्रशासन आणि पारदर्शकता यावर भर देत शासन व्यवस्था अधिक मजबूत करण्यात येत आहे.
महाराष्ट्रात मुख्यमंत्री Devendra Fadnavis यांनीही अनेकदा स्पष्ट केले आहे की, छत्रपतींच्या प्रशासनपद्धतीतून प्रेरणा घेऊन निर्णयप्रक्रियेत वेग आणि कार्यक्षमतेवर भर दिला जात आहे. जलव्यवस्थापन, किल्ल्यांचे संवर्धन, पर्यटन विकास आणि ऐतिहासिक वारशाचे जतन यासाठी विशेष उपक्रम राबवले जात आहेत.
इतिहास आणि शिक्षणात बदल
भाजप सरकारांनी शालेय अभ्यासक्रमात मराठा इतिहासाला अधिक महत्त्व दिल्याचा दावा केला आहे. पूर्वी मर्यादित स्वरूपात असलेला मराठा इतिहास आता अधिक सविस्तरपणे शिकवला जात असल्याचे सांगितले जाते. छत्रपतींच्या शौर्यकथा, आरमाराची उभारणी, प्रशासनातील शिस्त आणि सामाजिक समतेची भूमिका विद्यार्थ्यांपर्यंत पोहोचवण्याचा प्रयत्न सुरू आहे.
सुरक्षा आणि राष्ट्राभिमान
शिवाजी महाराजांनी स्वराज्यासाठी मजबूत संरक्षणव्यवस्था उभी केली होती. त्याच धर्तीवर देशाच्या सीमासुरक्षेला प्राधान्य देणे, सशस्त्र दलांना सक्षम करणे आणि स्वदेशी संरक्षणउद्योगाला चालना देणे हेही या विचारसरणीचा भाग असल्याचे भाजप नेत्यांचे मत आहे.
विरोधकांची टीका
तथापि, विरोधक या दाव्यांवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित करतात. ते म्हणतात की महाराजांचे नाव राजकारणासाठी वापरले जाऊ नये, तर त्यांच्या लोककल्याणकारी धोरणांची अंमलबजावणी प्रत्यक्षात दिसली पाहिजे. त्यामुळे या विषयावर राजकीय पातळीवर चर्चा सुरू आहे.
एकूणच, छत्रपती शिवाजी महाराजांचा वारसा आणि त्यांचे आदर्श हे महाराष्ट्रासह देशाच्या राजकीय आणि सामाजिक जीवनात केंद्रस्थानी राहिले आहेत. त्यांच्या विचारांचा वारसा पुढे नेण्याचा दावा करणाऱ्या भाजप सरकारांच्या भूमिकेवर येत्या काळातही व्यापक चर्चा होणार आहे.