नवी दिल्ली: भारताने संरक्षण निर्यातीच्या क्षेत्रात ऐतिहासिक झेप घेतली असून, स्वदेशी बनावटीच्या ‘पिनाका’ मल्टी-बॅरल रॉकेट लॉन्चर सिस्टीमची पहिली खेप थेट परदेशात रवाना झाली आहे. संरक्षण मंत्री राजनाथ सिंह यांनी रविवारी नागपूर येथील एका अत्याधुनिक संरक्षण उत्पादन केंद्रातून आर्मेनियासाठी ‘पिनाका गाइडेड रॉकेट सिस्टीम’ची पहिली खेप हिरवा झेंडा दाखवून पाठवली. हा क्षण केवळ एका कराराची पूर्तता नसून, भारताच्या संरक्षण क्षमतेवर जागतिक विश्वासाची मोहोर उमटवणारा ठरला आहे.
‘पिनाका’ मल्टी-बॅरल रॉकेट लॉन्चर ही भारतात विकसित करण्यात आलेली अत्याधुनिक शस्त्रप्रणाली असून, तिची अचूकता आणि दीर्घ पल्ल्याची मारक क्षमता यासाठी ती ओळखली जाते. या प्रणालीचे अनेक व्हेरिएंट 75 किलोमीटरपर्यंत लक्ष्य भेदू शकतात, तर अलीकडेच चाचणी पूर्ण केलेल्या आवृत्तीची रेंज तब्बल 120 किलोमीटरपर्यंत पोहोचली आहे. उच्च अचूकता, वेगवान प्रतिसाद क्षमता आणि आधुनिक मार्गदर्शन प्रणाली यामुळे ‘पिनाका’ भारतीय लष्कराच्या सामर्थ्यात मोठी भर घालत आहे.
आता हीच प्रणाली परदेशी ग्राहकांचीही पहिली पसंती बनू लागली आहे. आर्मेनियाने भारताच्या या प्रणालीवर दाखवलेला विश्वास, भारतीय संरक्षण उद्योगासाठी मोठी उपलब्धी मानली जात आहे. यामुळे भारत केवळ शस्त्रास्त्रांचा आयातदार न राहता, एक सक्षम आणि विश्वासार्ह निर्यातदार देश म्हणून जागतिक पटलावर उभा राहत आहे.
यावेळी बोलताना संरक्षण मंत्री राजनाथ सिंह म्हणाले, “ही घटना ‘मेक इन इंडिया’ आणि ‘आत्मनिर्भर भारत’ या संकल्पनांचा ठोस विजय आहे. भारतात विकसित झालेले तंत्रज्ञान आज जागतिक स्तरावर स्वीकारले जात आहे, ही अभिमानाची बाब आहे.” त्यांनी संरक्षण संशोधन संस्था, सार्वजनिक व खासगी उद्योगांच्या संयुक्त प्रयत्नांचेही कौतुक केले.
या निर्यातीमुळे देशातील संरक्षण उत्पादन क्षेत्राला मोठी चालना मिळणार आहे. संशोधन, उत्पादन, चाचणी, लॉजिस्टिक्स आणि देखभाल सेवा या सर्व क्षेत्रांत रोजगारनिर्मिती वाढेल. विशेषतः नागपूर आणि परिसरातील औद्योगिक विकासाला यामुळे गती मिळेल. आगामी काळात इतर देशांकडूनही ‘पिनाका’सह विविध भारतीय संरक्षण प्रणालींसाठी मागणी वाढण्याची शक्यता तज्ज्ञांनी व्यक्त केली आहे. ही पहिली खेप म्हणजे भारताच्या सामरिक आणि तांत्रिक क्षमतेचा जागतिक स्वीकार आहे. “भारत ते जग” या दिशेने उचललेले हे पाऊल देशाच्या आर्थिक बळकटीसह सामरिक विश्वासार्हताही वाढवणारे ठरणार आहे.
